چرا پنیر لیقوان سنتی قیمت بالایی دارد؟ (و چرا هنوز ارزش خرید دارد)
اگر طعم واقعی پنیر لیقوان را چشیده باشید، میدانید که با هیچ پنیر دیگری قابل مقایسه نیست. اما در سالهای اخیر، بسیاری از مشتریان از افزایش قیمت این محصول اصیل گلایه دارند. در این مقاله از بارالی لیقوان، بدون تعارف و با ذکر جزئیات فنی و اقتصادی، به شما میگوییم پشت این قیمت چه عواملی قرار دارد. اولین و مهمترین دلیل، قیمت نجومی شیر گوسفندی و پروسه بسیار زمان بر تولید است؛ اما به این دو ختم نمیشود.
۱. شیر گوسفندی؛ چهار برابر گرانتر از شیر گاو
هسته اصلی پنیر لیقوان، شیر گوسفند است. همین شیر است که بافت دانهای، طعم مغزی و عطر ماندگار این پنیر را میسازد. اما واقعیت این است که شیر گوسفندی به طور میانگین چهار برابر شیر گاو و دو برابر شیر بز و گاومیش قیمت دارد. دلیل آن ساده است: گوسفند شیر کمی میدهد، فصل شیردهی کوتاهی دارد و نگهداری از گله در دامنههای سهند هزینههای بالایی دارد (چرای گسترده، خوراک مرغوب، واکسیناسیون و…). در کنار آن، نوسانات ارز و تورم، قیمت نهادههای دامی را سر به فلک کشیده است. اگر تولیدکنندهای از شیر گاو یا مخلوط ارزان استفاده کند، محصولش دیگر «لیقوانِ اصیل» نیست. ما در بارالی لیقوان بر شیر خالص گوسفندی پایبندیم و همین انتخاب، بیشترین سهم را در قیمت نهایی دارد.
۲. پروسه تولید طولانی؛ ماه ها صبر برای یک پنیر بینظیر
دومین عامل مهم، زمان فوقال عاده زیاد تولید است. برخلاف پنیرهای صنعتی که ظرف ۲۴ ساعت آمادهاند، پنیر سنتی لیقوان حداقل ۳ تا ۴ ماه در حلبها میماند تا برسد. در این مدت، مراحل مایه زنی، بریدن دلمه، آبگیری، نمکزدن و رسیدن در سردخانه با دقت بالا انجام میشود. هر روز انبارش، هزینه نگهداری، برق، فضا و نیروی متخصص میخواهد. این پروسه طولانی نهتنها قیمت را بالا میبرد، بلکه ضامن کیفیت فراموشنشدنی این پنیر است.
۳. دستمزد منصفانه کارگران لیقوان
تولید کاملاً دستی در لیقوان، کار طاقت فرسایی است. از دوشیدن گوسفندان در صبح زمستان تا همزدن دلمه ها در استول های استیلی، همه چیز با زحمت نیروی انسانی ماهر انجام میشود. برخلاف کارخانه ها که اپراتورها پشت خط تولید میایستند، اینجا مهارتِ انگشتانِ یک عشایر یا روستانشین است که پنیر را خلق میکند. پرداخت حقوق عادلانه به این عزیزان، هم مسئولیت اخلاقی ماست و هم تضمینکننده ادامه این هنر دیرینه. طبیعی است که این هزینه، در قیمت تمام شده دیده شود.
۴. قیمت حلب ها (ظروف استیل و فلزی) و نگهداری آنها
حلبهای مخصوص مایه زنی و رساندن پنیر، سرمایه اصلی هر تولیدکننده سنتی است. این ظروف که اغلب استیل ضدزنگ ساخته میشوند، در دو سال اخیر به دلیل افزایش نرخ ارز و قیمت فلزات، بیش از 395 درصد گران شدهاند. علاوه بر خرید، هر حلب در طی این دو سال بسیار افزایش پیدا کرده است و هر چند وقت یکبار نیاز به «قلع اندازی» دارد تا برای سلامت غذا بیخطر بماند. این هزینههای جانبی نیز به کنار.
۵. سردخانه های نگهداری؛ ضرورتی گران اما حیاتی
پنیر لیقوان در تمام طول فرآیند رسیدن (چند ماهه) باید در دمای کنترل شده و رطوبت مناسب نگهداری شود. ساخت و راهاندازی سردخانه های صنعتی و همچنین هزینه برق و تعمیرات آنها، تحت تأثیر افزایش تعرفه های انرژی و تورم قطعات، ماهانه رشد قابل توجهی داشته است. امروزه اجاره یک سردخانه کوچک در تبریز یا لیقوان، چندین برابر سال های قبل شده و این بارِ سنگینی بر دوش تولید است.
۶. تورم فراگیر و «یازده عامل دیگر» که دست به دست هم داده اند
علاوه بر پنج دلیل بالا، باید صادقانه بگوییم که افزایش قیمت تقریباً همه محصولات و خدمات در کشور، از خوراک دام و دارو گرفته تا بسته بندی، حمل ونقل و بیمه، بر روی پنیر لیقوان اثر گذاشته است.
در این میان دستکم یازده عامل جانبی دیگر هم بیاثر نیستند: افزایش نرخ ارز، کاهش قدرت خرید مردم، رشد هزینه های لجستیک، مالیاتهای جدید، کمبود نقدینگی تولیدکنندگان، افزایش دستمزدهای قانونی کار، گرانی لاستیک و سوخت برای انتقال شیر، هزینههای بسته بندی وکیوم، استانداردهای سخت گیرانه نظارت بر لبنیات سنتی، مهاجرت نیروی کار ماهر از روستا به شهرها، و در نهایت خشکسالیهای پی در پی که حجم شیر گوسفندی را کاهش داده است.
همه اینها در کنار هم، قیمت نهایی را رقم زدهاند.
نتیجه گیری: بله، گران است؛ اما ارزش غذایی و طعم آن، بی همتاست
حالا که با این واقعیتها آشنا شدید، شاید بپرسید: «آیا به صرفه است که چنین پنیر گرانی بخرم؟» پاسخ ما قاطعانه بله است. پنیر لیقوان نهتنها یک خوراکی لوکس، بلکه یک مکمل غذایی فوقالعاده است. شیر گوسفند سرشار از پروتئین با کیفیت، کلسیم جذبشونده، ویتامین B12 و روی است. فرآیند رسیدن طولانی، آنزیم های مفید برای گوارش را چند برابر میکند و اسیدهای چرب کوتاه زنجیره آن به سوخت سریع مغز و عضلات کمک میکنند. یک ساندویچ کوچک با پنیر لیقوان واقعی، انرژی ساعتها پیادهروی در کوهستان را به شما میدهد. ما در بارالی لیقوان (baralis.ir) این محصول را مستقیماً از دامداران زحمتکش لیقوان تهیه میکنیم و با کمترین سود ممکن به دست شما میرسانیم. درست است که قیمتش بالاست، اما می ارزد. راستی، راستی اش با هیچ پنیر صنعتی عوض نمیشود.
تایید شده توسط دیجیکالا