پنیر لیقوان یکی از محصولات لبنی سنتی و اصیل ایران است که در منطقهی لیقوان از توابع تبریز تولید میشود. این پنیر از شیر خالص گوسفند تهیه شده و بهدلیل شرایط اقلیمی خاص منطقه، روش تولید سنتی و رسیدن در زاغههای سنگی، طعم و بافتی منحصربهفرد دارد.
پنیر لیقوان اصیل: از تاریخچه و طرز تهیه سنتی تا خواص و راهنمای خرید از بارالی
پنیر لیقوان یکی از محبوبترین پنیرهای سنتی ایران است. این پنیر در دامنههای کوه سهند تولید میشود. روستای لیقوان در نزدیکی تبریز، خاستگاه اصلی آن محسوب میشود. طعم این پنیر ملایم و بافت آن نرم است. فرآیند تولید آن دقیق و کاملاً سنتی میباشد. این دانش نسل به نسل منتقل شده است. در این مقاله با همه مراحل تولید آشنا میشوید. همچنین خواص و نکات خرید آن را خواهید دانست.
ریشه در تاریخ و طبیعت بکر
پنیر لیقوان نام خود را از روستای لیقوان گرفته است. این روستا در دامنههای شمالی کوه سهند قرار دارد. پنیر لیقوان در سراسر ایران شهرت دارد. حتی در سطح جهانی نیز شناخته شده است. این محصول موفق به دریافت نشان ثبت ملی شده است. اصالت آن به حدی بالاست که نماد هویت غذایی آذربایجان شرقی محسوب میشود. سه عامل در طعم بینظیر آن نقش دارند. اول: شیر گوسفندانی که از علوفه کوهستانی تغذیه میکنند. دوم: فرآیند تخمیر و رسیدگی سنتی در زاغههای مخصوص. سوم: نگهداری در آب نمک طبیعی بدون مواد نگهدارنده. نتیجه نهایی طعمی ملایم، کمی ترش و بسیار دلپذیر است.
ارزش غذایی یک قوطی کبریت پنیر لیقوان
پنیر لیقوان فقط خوشمزه نیست. بلکه یک ماده غذایی بسیار مقوی نیز به شمار میرود. در هر ۱۰۰ گرم از این پنیر گوسفندی، حدود ۲۶۰ تا ۲۷۲ کیلوکالری انرژی وجود دارد. این مقدار انرژی برای تأمین نیاز روزانه بدن عالی است. میزان پروتئین این پنیر بسیار بالاست. تقریباً ۳۴ گرم پروتئین در هر ۱۰۰ گرم پنیر یافت میشود. به همین دلیل، پنیر لیقوان در کنار گوشت قرار میگیرد. همچنین این پنیر منبع غنی از کلسیم و فسفر است. مصرف متعادل آن به سلامت استخوانها و دندانها کمک میکند. عملکرد سیستم عصبی و عضلانی نیز بهبود مییابد.
فرآیند ۸ مرحلهای تولید سنتی پنیر لیقوان
تولید پنیر لیقوان یک هنر دیرینه است. این کار با دقت و ظرافت خاصی انجام میشود. در ادامه، گامهای اصلی این فرآیند جذاب را مرور میکنیم.
مرحله اول: دریافت شیر تازه از دامهای روستایی
شیر مورد نیاز از گوسفندان نژاد قیزیل دوشیده میشود. این گوسفندان از مراتع غنی و کوهستانی منطقه تغذیه میکنند. تخمین زده میشود بیش از ۶۵۰۰۰ گوسفند در این منطقه وجود داشته باشند. شیر خام و پرچرب این گوسفندان، پایه اصلی پنیر لیقوان است.
مرحله دوم: صاف کردن شیر با پارچه ململ
شیر تازه بلافاصله به کارگاههای تولید منتقل میشود. سپس با استفاده از پارچههای ململ صاف میگردد. این پارچه، نوعی پارچه نخی نرم است. صاف کردن شیر، هر گونه ناخالصی احتمالی را جدا میکند. این کار باعث حفظ لطافت بافت پنیر میشود.
مرحله سوم: بررسی کیفیت شیر
پیش از هر اقدامی، شیر از نظر تازگی بررسی میشود. میزان چربی آن نیز سنجیده میشود. سلامت میکروبی شیر مورد تأیید قرار میگیرد. تنها بهترین و سالمترین شیر وارد چرخه تولید میشود.
مرحله چهارم: افزودن مایه پنیر طبیعی
در این مرحله حساس، مایه پنیر طبیعی به شیر اضافه میشود. این مایه معمولاً از شیردان گوسفند تهیه میگردد. نوع قارچی آن نیز رایج است. مایه پنیر باعث انعقاد شیر میشود. شیر به لختهها یا دلمههای نرم تبدیل میگردد. این مایه حاوی باکتریهای مفید پروبیوتیک است. این باکتریها برای سلامت دستگاه گوارش بسیار مفیدند.
مرحله پنجم: برش و جداسازی دلمه
پس از تشکیل دلمه، پنیر به قطعات کوچک برش داده میشود. این برشها منظم و دستی انجام میگیرد. آب اضافی (آب پنیر) از دلمه خارج میشود. بافت نهایی پنیر شکل میگیرد. ظرافت در برش باعث حفظ کیفیت پنیر میشود.
مرحله ششم: قالبگیری و فشردهسازی
دلمههای برش خورده در قالبهای مخصوص ریخته میشوند. این قالبها معمولاً فلزی یا حلبی هستند. سپس دلمهها تحت فشار قرار میگیرند. این کار به خروج بیشتر آب پنیر کمک میکند. شکل نهایی پنیر نیز در همین مرحله ایجاد میشود.
مرحله هفتم: نمکزنی و نگهداری در آبنمک و رسیدن در زاغه
پنیرهای قالبگیری شده وارد محلول آب نمک طبیعی میشوند. خلوص این محلول بین ۱۰ تا ۱۲ درصد است. نمکزنی باعث طعمدار شدن پنیر میگردد. همچنین ماندگاری آن افزایش مییابد. سپس پنیرها برای رسیدن به زاغههای زیرزمینی منتقل میشوند. این زاغهها دمای ثابت حدود ۱۰ درجه دارند. رطوبت آنها نیز کنترل شده است.
فرآیند رسیدن بسته به نوع پنیر، بین ۳ ماه تا ۲۴ ماه طول میکشد.
مرحله هشتم: بستهبندی سنتی و عرضه نهایی
پنیر لیقوان نهایی معمولاً در بستهبندیهای حلبی عرضه میگردد. این نوع بستهبندی کاملاً سنتی و بسیار مؤثر است. از نفوذ نور و هوا جلوگیری میکند. مانع از فساد پنیر میشود. به پنیر اجازه میدهد تا طعم و عطر نهایی خود را پیدا کند.
راهنمای خرید پنیر اصل لیقوان
با توجه به محبوبیت بالای پنیر لیقوان، محصولات تقلبی نیز در بازار یافت میشوند. برای خرید پنیر اصل، به چند نکته توجه کنید. رنگ پنیر اصل، سفید مایل به کرم است. بافت آن نیمهسفت و شکننده دارد. به راحتی خرد نمیشود. طعم آن شور و کمی تند است. حفرههای کوچک و یکنواخت روی سطح آن دیده میشود. اندازه این حفرهها تقریباً به اندازه نخود است. این حفرهها نشانه تخمیر طبیعی و اصالت محصول میباشند. همچنین محصولات اصل بارالی دارای لیبل و هولوگرام مخصوص هستند. شما میتوانید برای اطمینان از خرید یک پنیر کاملاً اصیل، بهداشتی و با کیفیت، از بخش محصولات وبسایت بارالی لیقوان دیدن فرمایید. مدیریت این وبسایت بر عهده آقای احد اشرفی است. ایشان بیش از ۵۰ سال سابقه در تولید پنیر لیقوان دارند.
ماندگاری انواع پنیر لیقوان؛ سفید سنتی (۱۲ ماه) و اصل دو ساله (۳۶ ماه)
پنیر لیقوان در مدلهای مختلفی به بازار عرضه میشود. هر مدل، ماندگاری متفاوتی دارد. رایجترین نوع، پنیر لیقوان سفید سنتی است. این نوع تا ۱۲ ماه قابل نگهداری میباشد. پس از یک سال، طعم آن ملایم و بافتش نرم باقی میماند. اما نوع خاص و بسیار باکیفیت دیگری نیز وجود دارد. نام آن پنیر لیقوان اصل دو ساله است. این نوع تا ۳۶ ماه (سه سال کامل) ماندگاری دارد. فرآیند رسیدگی طولانی، طعمی تندتر و عطری قویتر ایجاد میکند. بافت پنیر اصل دو ساله سفتتر و شکنندهتر میشود. هرچه پنیر کهنهتر باشد، ارزش غذایی آن بالاتر میرود. آنزیمهای مفید در طی این مدت تکامل مییابند. البته برای رسیدن به این ماندگاری، نگهداری صحیح ضروری است. زاغههای خنک و مرطوب لیقوان این شرایط را فراهم میکنند. محصولات بارالی لیقوان در هر دو نوع سفید سنتی و اصل دو ساله عرضه میشوند.
نشانه یک پنیر لیقوان خوب: آدرس کارگاه تولیدی در روستای لیقوان
یک نشانه بسیار مهم برای خرید پنیر اصل، وجود آدرس کارگاه در روستای لیقوان است. متأسفانه بسیاری از پنیرهای تقلبی تنها از نام لیقوان سوءاستفاده میکنند. آنها هیچ ارتباطی با این منطقه ندارند. پنیر خوب و اصیل لیقوان حتماً روی بستهبندی خود آدرس دقیق دارد. این آدرس شامل نام روستای لیقوان، بخش، شهرستان و استان میشود. برخی تولیدکنندگان معتبر حتی کد رهگیری و هولوگرام اصالت هم درج میکنند. قبل از خرید، حتماً برچسب پشت محصول را بررسی کنید. اگر آدرس لیقوان روی آن نبود، شک کنید. آن محصول به احتمال زیاد تقلبی یا مخلوط با شیرهای صنعتی است. تولیدکنندگان واقعی، مانند بارالی لیقوان، با افتخار آدرس کارگاه خود را درج میکنند. شما میتوانید با یک جستجوی ساده، آدرس را در نقشه بررسی کنید. این کار اعتماد شما را دوچندان میکند.
جمعبندی
پنیر لیقوان فراتر از یک ماده غذایی ساده است. این محصول، میراثی از فرهنگ، طبیعت و هنر مردمان آذربایجان میباشد. حاصل تلفیق شیر مرغوب، دانش بومی و تعهد خانوادگی است. طعمی اصیل و خاطرهانگیز را به سفرههای شما میآورد. اگر به دنبال تجربه یک پنیر سالم، خوشطعم، ارگانیک و سرشار از خواص هستید، ما محصولات بارالی لیقوان را به شما پیشنهاد میکنیم. برای مشاهده قیمتها، ویدیوهای تولید و ثبت سفارش، همین حالا به وبسایت رسمی بارالی به آدرس baralis.ir مراجعه کنید. لذت یک صبحانه بهیادماندنی را با پنیر اصیل لیقوان به خود و خانوادهتان هدیه دهید.
تایید شده توسط دیجیکالا